PET24
S E R W I S   I N F O R M A C Y J N Y

Gdyby rzeźnie miały szklane szyby, każdy byłby wegetarianinem  - Paul McCartey
...
KOŃ
Czym jest zwierzę z siodłem na grzbiecie ? Zdaniem wielu koniarzy nie dowiesz się, puki nie skosztujesz rozkoszy jazdy konnej. Do czasu, aż nie spojrzysz mu w oczy i nie zagalopujesz pierwszy raz na jego grzbiecie, nie poznasz prawdy jaka drzemie w tych cudownych stworzeniach. Wiedza książkowa, to naparstek całej euforii jaka napaja Twoje zmysły.
.
  • Budowa szkieletu konia, ewolucja
Przodkowie konia :
 pierwszy znany przodek konia zył prawdodpodobnie przeszło 40 milionów lat temu a więc przed powstaniem gatunku ludzkiego 
 1.Hyracotherium (eohippus)
 2.Mesohippus i miohippus 
 3.pliohippus 
Konie należą do rodziny koniowatych, czyli nieparzystokopytnych, wysokonogich ssaków. Do koniowatych zaliczamy też np. zebrę czy osła. Uważa się, że udomowienie konia nastąpiło w Euroazji ponad 5000 lat temu. Konie pogrupowane są w rasy : gorącokrwiste, zimnokrwiste, prymitywne. Barwę sierści nazywa się maścią. Wyróżnia się wiele rodzajów umaszczenia. Najczęściej barwa grzywy i ogona są inne od barwy sierści. Za średni wiek życia konia uważa się 20 lat. Wiek ten może być jednak w praktyce znacznie większy. Wiek konia określany jest na podstawie uzębienia. Wiek do 5 lat poznaje się po zmianie zębów mlecznych na stałe. Od 5 do 11 lat po scieraniu się rejestrów na siekaczach, a powyżej 11 lat po zmianie kształtu zębów. U ogierów w wieku 5 lat wyrastają kły. Najdokładniej wiek konia można określić do piątego roku życia, później można popełnić drobne błędy. Uzębienie konia to tak samo u góry i na dole 3 siekacze + 1 kieł + 3 przedtrzonowe + 3 trzonowe. Siekacze mają swoje nazwy : cęgi, średniaki i okrajki. Każda wada uzębienia u koni jest poważna gdyż utrudnia a czasem uniemożliwia rozcieranie pokarmu.


Pierwszy znany przodek konia żył prawdopodobnie przesz³o 40 milionów lat temu, a wiec przed powstaniem gatunku ludzkiego. Skamieniałe kości Hyracotherium znalezione na południu Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej pozwalają wnioskować, ze było to zwierze, którego wysokość nie przekraczała 30 cm. Jego przednia kończyna miała cztery palce, tylna trzy. W ciągu kolejnych 15 milionów lat w wyniku ewolucji rozwinął się Mesohippus i Miohippus. Zwierzęta te były większe i zaopatrzone w lepiej wykształcone zęby, przystosowane do gryzienia części roślin.
ALIGN=LEFT Przednia kończyna miała trzy palce, z których środkowy był większy i mógł przenosić większy ciężar ciała. Około 7 milionów lat temu pojawił się Pliohippus, który jest uważany za pierwszego konia z kopytem. Powstało ono z palca środkowego, przez co pozostałe dwa palce stały się bezużyteczne. W chwili pojawienia się człowieka zwierze to w wyniku ewolucji przekształciło się w Equus. Koń ten był bezpośrednim przodkiem trzech rożnych typów koni, które przystosowały się do rozmaitych warunków przyrodniczo-klimatycznych: stepowych, leśnych i plaskowyzowych. Typy zasiedlające wymienione obszary ukierunkowały rozwój wszystkich współczesnych koni. Typ stepowy właściwie w niezmienionej formie przetrwał do dziś jako koń Przewalskiego (odkryty przez pułkownika Przewalskiego w 1881 r.). Zwierze to możemy spotkać w ogrodach zoologicznych, a także na wolności w zachodniej części pustyni Gobi. Typ leśny, obejmujący rasy znacznie cięższe od poprzednich, wyginął, dając jednak początek współczesnym koniom zimnokrwistym. Typ plaskowyzowy był prawdopodobnie przodkiem naszych koni o lekkiej budowie.
WADY
  • Budowa narządów zmysłów konia
WZROK

Budowa gałki ocznej konia
Rzęsy i włosy czuciowe
Rzęsy konia są gęste i sztywne; chronią one jego oczy przed kurzem i jaskrawym światłem. Oprócz nich wokół oczu koń ma długie, mniej lub bardziej sztywne włoski, zwane czuciowymi. One również mają ważną funkcję ochronną, a mianowicie stymulują mruganie oczami. Podrażnione zewnętrznym bodźcem z najbliższej okolicy oczu (gdy na przykład grozi im uderzenie gałęzią), powodują, że oko natychmiast się zamyka. Dlatego w żadnym razie nie wolno przycinać tych włosów, tłumacząc tego względami estetycznymi.
Zdrowe oczy - zdrowy koń
Oko zdrowego konia jest wilgotne i błyszczące, a spojrzenie wydaje się żywe i pełne zainteresowania tym, co dzieje się wokół. Śluzówka wokół oka i wewnątrz, wzdłuż powieki, jest różowa. Zdrowe oko nie łzawi. Tęczówka jest brązowa i klarowna. Niektóre konie, jak na przykład pinto (paint), miewają jedno, czasem dwa błękitne oczy. Jeżeli oczy konia wydają się zgaszone, łzawią albo są zaczerwienione, jest to niestety oznaka choroby. Normalne są za to zgrubienia wielkości ziaren pieprzu na krawędzi powiek - to tak zwane ziarenka tęczówkowe.
Młodość w oczach
Oczy konia, wraz z ruchliwymi uszami, są niezwykle wymownym zwierciadłem jego zdrowia, kondycji, temperamentu i nastroju. Tak jest - sposób, w jaki koń porusza oczami i uszami, pozwala nie tylko zdiagnozować, czy jest zdrowy, ale również powiedzieć co nieco na temat jego usposobienia i charakteru. Oczy zdradzają także wiek konia. U młodego zwierzęcia są okrągłe, szeroko otwarte i bardzo żywe; z biegiem lat stają się węższe, a spojrzenie jakby matowieje.
Oczy konia są duże, szeroko rozstawione, znajdują się po bokach głowy i są bardzo ruchliwe. Dzięki temu koń ma z każdego boku zasięg wzroku o kącie ponad 180 stopni. A że do tego oczy poruszają się niezależnie od siebie, w ten sposób jest on w stanie zauważyć prawie wszystko wokół siebie. Zakres widzenia obu gałek ocznych częściowo się pokrywa - obszar widziany dwojgiem oczu zaczyna się mniej więcej dwa metry przed nim. Koń rejestruje wzrokiem najmniejszy ruch przed sobą, po bokach i z tyłu. Jeżeli jakiś obiekt znajduje się poza zasięgiem jego wzroku, wystarczy nieznaczny ruch szyją, aby znalazł się on w polu widzenia. Ten doskonały system ma jednak jeden mankament: obok nozdrzy i tuż przed pyskiem znajduje się "ślepy" kąt. W tym obszarze koń nie rejestruje żadnego obrazu. Warto jest o tym pamiętać.
TAK WIDZI KOŃ SWOJE OTOCZENIE:
SŁUCH
Uszy zdrowego konia są ciągle w ruchu. Stosunkowo duża małżowina uszna, sterowana ponad dwudziestoma małymi mięśniami, może obrócić ucho aż o 180 stopni, co umożliwia zwierzęciu zlokalizowanie nawet bardzo rozległych dźwięków. Konie są wyposażone w nadzwyczajnie czuły słuch, o wiele lepszy niż ludzki, chociaż ich budowa ucha jest podobna do ludzkiej. Odbierają on dźwięki o znacznie większej częstotliwości, tj. 25000 Hz ( człowiek – ok. 20 000 Hz). Odgłosy dobiegające z daleka i stosunkowo ciche koń słyszy wcześniej niż człowiek, co można zauważyć m.in. w czasie jazdy w terenie, kiedy wierzchowiec głośnym rżeniem komunikuje się z innym koniem niewidocznym dla jeźdźca. Koń, który słyszy obcy hałas, zwraca głowę w kierunku jego źródła, a czasem nawet obraca się cały w jego stronę, o czym warto pamiętać siedząc w siodle.
Niektóre dźwięki w stajni mogą nie najlepiej wpływać na samopoczucie koni; rezonans rur wodociągowych, głośno grające radio oraz podniesiony głos. Spokojna muzyka, i cichy miękki głos są natomiast wykorzystywane, jako pomoc w rehabilitacji koni. Koń posiada także umiejętność kojarzenia dźwięków z konkretna sytuacją, można to wykorzystać podczas szkolenia. Trzeba jednak pamiętać, że nie rozumie on słów, ale doskonale odbiera i zapamiętuje dźwięki oraz ich ton.
Uszy końskie nie tylko służą do akustycznej percepcji otoczenia, ale i do utrzymania równowagi i są też istotnym elementem tzw. mowy ciała. Mowa uszu jest bardzo bogata. Można się z niej dowiedzieć, w jakim nastroju jest koń, czy jest znudzony, zły, zainteresowany. O wszystkich tych stanach i wielu innych, niewymienionych, mówi właśnie ułożenie uszu. ( Justyna Talaśka)
WĘCH I SMAK
Połączenie bodźców węchowych, smakowych i dotykowych dostarcza koniom pełnej informacji o pokarmie. Lubią one smak słodki i słony, nie tolerują gorzkiego i kwaśnego. Z tego powodu pasty do odrobaczania są produkowane na bazie cukru. Niektórzy przed badaniem jamy ustnej konia nacierają dłonie solą. Nikogo też nie powinno dziwić, ze koń wylizuje spoconą dłoń właściciela. Preparaty, które stosuje się w celu oduczenia konia obgryzania drewnianych przedmiotów, są gorzkie. Ostre w smaku przyprawy, np. chilli wymieszane z olejem, odnoszą podobny skutek. Najczęściej konie są wybredne i odmawiają spożycia substancji o nieznanym im smaku. Węch i smak ostrzegają konia przed np. trującymi roślinami, choć w ograniczonym stopniu.
Konie mają dobry węch, ale nie są takimi tropicielami jak psy. Węchem rozpoznają na pastwisku lub ogólniku, jaki koń był tu przed nimi. Obwąchując odchody poznają, czy pozostawił je ogier, klacz, lub wałach. Często nie chcą jeść lub pić, ponieważ czują nieświeży lub obcy zapach. Szczególnie wrażliwe konie rzadko korzystają ze żłobów lub poideł innych koni.
Czasem można zobaczyć konia, który stoi z wyciągniętą szyja i rozdętymi nozdrzami – wietrzy wtedy interesujący zapach. Identyfikuje go za pomocą organu Jacobiego. Służy on głównie rejestrowania zapachów interesujących seksualnie. Z tego powodu poza przybierana podczas wietrzenia jest charakterystyczna dla ogierów.


(tekst Justyna Talaśkafoto Agata Obidowicz)
DOTYK
Konie mają bardzo długie włosy czuciowe na brodzie i chrapach. Pomagają im one w identyfikacji najbliższego otoczenia. Skóra jest również bardzo wrażliwa na dotyk. Odczuwają dotknięcie muchy na swoim grzbiecie. Naturalnie nie wszystkie konie są aż tak wrażliwe. Nie jest to jednak powód, aby stosować przemoc.
  • Układ pokarmowy, mięśnie, narządy rozdrodzcze
Proces całego trawienia trwa zdecydowanie dłużej niż w innych odcinkach przewodu pokarmowego, bo aż 48h. Pasza objętościowa podlega tutaj rozkładowi na lotne kwasy tłuszczowe, a te zostają przetworzone na cukry i tłuszcze, które są źródłem energii dla konia. Dodatkowo, przez bakterie znajdujące się w jelicie grubym wytwarzane są niektóre witaminy (Wit. K i Wit. B).

Jelito cienkie jest najdłuższym odcinkiem przewodu pokarmowego. Jest to cienka i ciasno zwinięta struktura o długości około 20 – 30m. W całym jelicie działają liczne enzymy trawienne , soki trzustkowe jak i żółć z wątroby. Wszystko to łącznie jest odpowiedzialne za trawienie skrobi, białek i tłuszczy. W jelicie dochodzi również do bardzo ważnego procesu wchłaniania witamin i minerałów.

Żołądek przygotowuje pokarm do przejścia do jelita cienkiego. Zachodzą w nim dwa procesy trawienia : fermentacja bakteryjna jak i mieszanie się pokarmu z kwasami żołądkowymi. Kwasy te mają najsilniejsze stężenie na dnie żołądka, którego ściany są zabezpieczone przed ich silnym działaniem, natomiast górna warstwa żołądka posiada delikatną strukturę , która niestety nie ma już takiej samej bariery ochronnej i właśnie najczęściej tutaj dochodzi do tzw. wrzodów żołądka. Dlatego bardzo ważne jest, aby koń jak najwięcej przeżuwał, bo dzięki temu ślina wraz z treścią pokarmową działa łagodząco i „odkwaszająco” na kwasy żołądkowe.
Układ nerwowy konia:
Tętnice są kanałami przepływu krwi bogatej w tlen (wyjątek stanowi tętnica płucna). Ich ściany są grube i sprężyste. Tętnica wychodząca z lewej komory serca przez aortę (główną tętnicę ciała) wprowadza krew do krwioobiegu dużego i następnie rozgałęziając się dociera do przedniej części ciała- szyji, głowy i kończyny piersiowej oraz do części tylnej- do żołądka, jelit, wątroby, śledziony i wreszcie do kończyny miedniczej. Im dalej od serca tym, bardziej spada ciśnienie i szybkość przepływu krwi, a w wyniku kolejnych rozgałęzień, tętnice stają się ciensze, aż przechodzą w sieć naczyń włosowatych, połączonych już bezpośrednio z zaopatrywaną tkanką. W naczyniach kapilarnych następuje wymiana tlenu z dwutlenkiem węgla i składników pokarmowych z produktami przemiany materii. Naczynia włosowate stanowią więc połączenia końcówek tętnic z początkami żył.
1.Komora prawa
2.Tętnica płucna, niosąca odtlenianą krew do płuc

3.Płuca

4.Żyła płucna, niosąca utlenianą krew do serca

5.Przedsionek lewy
6.Komora lewa
7.Aorta ( główna tętnica ), transportująca utlenianą krew do tkanek
8.Żyła czcza tylna, transportująca odtlenianą krew
do serca
9.Naczynia włosowate ( wymiana gazowa w komórkach ) 10.Przedsionek prawy
PRZEKRÓJ KLACZY:
Budowa układu rozrodczego klaczy: 1-nerka, 2-jajnik, 3-macica, 4-moczowód, 5-pęcherz moczowy, 6-wymię, 7-cewka moczowa, 8- szyjka macicy, 9-prostnica, 10- pochwa, 11-odbyt, 12-przedsionek pochwy, 13-srom.

PRZEKRÓJ OGIERA:
Budowa układu rozrodczego ogiera jest następująca: 1- nerka, 2- pęcherz moczowy, 3-nasieniowód, 4-najądrze, 5-prącie, 6-jądro, 7- cewka moczowa, 8-gruczoły dodatkowe, 9-prostnica, 10-odbyt
BUDOWA MIĘŚNI KONIA:
  • Budowa uzębienia konia
Wiek poznaje się po zębach siecznych. Koń ma w każdej szczęce po 3 pary siekaczy. Środkową nazywamy cęgami, następną średniakami, a zewnętrzną okrajakami. Oprócz tego koń posiada jeszcze 24 zęby trzonowe i 4 kły (występują u wałachów i ogierów). Koń do 2, 5 roku posiada wszystkie siekacze mleczne. Ząb mleczny jest dość łatwo odróżnić od stałego: ząb mleczny ma kształt kieliszkowaty i jest biały, a ząb stały jest bardziej wydłużony i żółtawy. W wieku 2, 5 roku wypadają cęgi mleczne i na ich miejsce pojawiają się stałe, które w wieku 3 lat wyrównują się z resztą uzębienia. Koń 3, 5 roczny traci średniaki mleczne, a w wieku 4 lat posiada już stałe średniaki. Po 5-ciu miesiącach, czyli w wieku 4, 5 roku wypadają mleczne okrajaki. Koń w wieku 5-ciu lat ma już wszystkie siekacze stałe. Na powierzchniach trących są wygłębiania nazywane rejestrami. Od tego czasu poznaje się wiek po ścierani się rejestrów. Koń 6-letni ma starte rejestry na cęgach dolnej szczęki, 7-letni na średniakach, 8-letni na średniakach i okrajakach, 9-letni ma starte rejestry na cęgach górnej szczęki, 10-letni na średniakach, a 11-letni na okrajakach. Następnie poznaje się wiek po zmianie kształtu powierzchni trącej siekaczy, która staje się okrągła i wskazuje na lata 12-14 na dolnej szczęce i 15-17 na górnej szczęce. W następnych latach kształt staje się trójkątny i wskazuje lata kolejno 18-23, i kształt podłużnie owalny w wieku 24-29.

Dokładnie wiek można określić od 5 lat, przy ścieraniu się rejestrów można się pomylić o rok. Kiedy mamy do czynienia z końmi starszymi, to wiek poznaje się poprzez kształt powierzchni trącej zębów, zwłaszcza u koni powyżej 20-tego roku życia trudno jest określić wiek i można pomylić się nawet o parę lat.

Budowa kopyta:

z zewnątrz:
1 -ściana przednia

2-ściana boczna

3-ściana przedkątna

4- krawędź koronowa

5- krawędź podeszwowa

6- ściana wsporowa

7-kąt wsporowy

8- podeszwa rogowa

9- strzałka rogowa

10- piętki rogowe

Z zewnątrz:

Kość kopytowa- nadaje puszcze kształt. Jest porowata, co sprawia, ze może być ona silnie unaczyniona. W przedniej części tworzy ona wyrostek wyprostny - jest to wypukłości, która zapobiega ześlizgiwaniu się kości koronowej.
# Trzeszczka kopytowa - jest położona w tylnej części stawu, który łączy kość kopytową z koronową. Trzeszczka jest związana z działaniem ścięgna mięśnia zginacza głębokiego, które podczas ruchu konia ślizga się po jej powierzchni, na kaletce maziowej.
# Kość koronowa- jest gruba i krótka, od dołu łącząca się z kością kopytową w stawie kopytowym, od góry łączy się z kością pęcinową w stawie koronowym.
# Ścięgno mięśnia prostownika wspólnego palców - znajduje się z przedniej strony kończyny. Ma on za zadanie prostować wszystkie jej dolne części - staw kopytowy, koronowy i pęcinowy.
# Ścięgno mięśnia zginacza głębokiego palców - sięga do kość kopytowej, łączy się z kością kopytową w dolnej części, zginając stawy palca
# Ścięgno mięśnia zginacza powierzchniowego palców - jego głównym zadaniem jest zginanie stawów koronowego i pęcinowego. Ścięgna są otoczone pochewkami ścięgnowymi, które ułatwiają ruchomość ścięgien względem siebie
# Strzałka gąbczasta - zapewnia elastyczność kopyta i amortyzuje wstrząsy wywołane ruchem konia, jest wytworem tkanko podskórnej.
# Tworzywo obwódki i korony z brodawkami - Tworzywo stanowi warstwę skóry właściwej i naskórka, co tworzy puszkę kopytową. Znajduje one się w określonych miejscach i wytwarza poszczególne części i warstwy puszki takie jak:

1. Tworzywo obwódki - glazurę
2. Tworzywo korony - jest to część warstwy listewkowej i warstwa rureczkowa ścian puszki kopytowej

# Tworzywo ścienne - część warstwy listewkowej
# Krawędź podeszwowa
# Linia biała - połączenie ściany puszki kopytowej z podeszwą, o szer. ok. 3mm. W linię białą wbija się podkowiaki
# Tworzywo podeszwy - róg rureczkowy podeszwy
# Róg rureczkowy podeszwy - tworzywo ścienne uformowane w równoległe listewki przebiegające równolegle w dół.
# Tworzywo strzałki i piętek - piętki są zbudowane z włókien kolagenowych i pokryte cienką warstwą rogu. Wspomagają one amortyzujące działanie strzałki
# Strzałka rogowa - zbudowana jest z trzonu zakończonego wierzchołkiem i dwóch ramion rozdzielonych rowkiem przystrzałkowym. Ma działanie amortyzujące.# Grzebień strzałki
  • Budowa kopyta
Postawa kończyn przednich: Postawa kończyn tylnych:

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10


1. prawidłowa
2. zbieżna
3. rozbieżna
4. szpotawa
5. francuska
6. prawidłowa
7. francuska
8. zbieżna
9. beczkowata
10. krowia

Stawy
Stawy powinny być mocne, szerokie i o wyraźnych konturach. Okrągłe, limfatyczne stawy są wadą, podobnie jak nabrzmiałe lub o mało wyraźnych konturach
Rodzaje pęcin:

1. pęcina normalna
2. pęcina zbyt długa i źle skatowana
3. pęcina stroma. Konsekwencja takiej budowy są twarde chody
4. pęcina niedźwiedzia, powodująca szybkie zużywanie się kończyn



Kopyta
Odpowiadające kalibrowi konia kopyta dopełniają listę pożądanych cech, jakimi powinny odznaczać się kończyny. Widoczne uszkodzenia rogu kopytowego lub nierównomierne ścieranie się kopyt skłaniają do ostrożności w ocenie konia. Kopyta regularnie uformowane, odpowiedniej wielkości, o pigmentowanym rogu i pełnym kontakcie z podłożem są oceniane wyżej niż zbyt małe lub zbyt wąskie. 

Koń jest dobry o tyle, o ile ma dobry fundament, w innym przypadku jest jak z „kolosem na glinianych nogach”. Ścięgna, stawy i kopyta są w szczególny sposób narażone na zużycie i bardzo podatne na schorzenia i urazy. Dlatego zawsze należy zwracać baczną uwagę na budowę i stan zdrowia kończyn, gdyż bez tego użytkowanie konia, zwłaszcza wierzchowe, jest bardzo ograniczone lub nawet niemożliwe. Budowa kończyn zależy, podobnie jak inne cechy fizyczne, od rasy konia. Selekcja w kierunku określonych cech użytkowych spowodowała zróżnicowanie budowy kończyn u rożnych typów koni. Koń zimnokrwisty nie byłby przydatny, gdyby miał nogi konia pełnej krwi, i odwrotnie. Dlatego też oceniając „fundament” należy uwzględnić rasę i typ użytkowy konia.
Budowa kończyn koni rożnych typów:

Konie szlachetne mają suche, mocne kończyny o zbitej tkance kostnej, natomiast zwierzęta prymitywne, ciężkie- kończyny grube, o kości mniej wytrzymałej. Za prawidłowe uznaje się kończyny silne, wyraziste w kształtach, odpowiadające typowi i rasie



1. Koń zimnokrwisty
2. Koń gorącokrwisty
3. Koń pełnej krwi
4. Kuc
1 2 3 4

Niewielkie wady postawy kończyn zdarzają się bardzo często. To, czy wpływają na zmniejszenie wydajności zwierzęcia, można sprawdzić tylko w użytkowaniu konia. Obawy budzi zawsze występowanie poważnych wad budowy, które prowadza do wcześniejszego zużycia ścięgien i stawów. Jeśli u konia niezbyt obciążonego praca wystąpiły problemy zdrowotne kończyn, zwierze należy zdyskwalifikować jako osobnika hodowlanego. Koniom o doskonałych wynikach użytkowania wybacza się pewne błędy w budowie ciała. Subtelna różnica polega na tym, ze bierze się pod uwagę powody występowania ewentualnych uszkodzeń
  • Maści koni
Barwa sierści pokrywającej ciało konia wraz z barwą grzywy i ogona są uwarunkowane genetycznie. Cechy umaszczenia są ważne dla identyfikacji konia i mają duże znaczenie w ewidencji hodowlanej. Maści podstawowe: gniadą, karą, siwą, kasztanowatą i izabelowatą oraz bułaną warunkuje pięć układów genów. Inne układy warunkują maść srokatą, tarantowatą, dereszowatą i białą oraz odmiany. Rozróżniono dotychczas ok. 40 układów genetycznych decydujących o umaszczeniu konia.
O indywidualnym umaszczeniu konia decydują takie formy współdziałania genów, jak: dominowanie, recesywność i epistaza. Barwa sierści jest uzależniona od obecności pigmentu. Białe odmiany na głowie i kończynach oraz jasne kopyta świadczą o braku pigmentu w skórze tych części ciała.
Barwa sierści zmienia się u koni siwych, które rodzą się maściste, kasztanowate, kare lub gniade, a następnie jaśnieją z każdą zmianą sierści. Zjawisko to nie występuje u zwierząt o innej maści podstawowej. Odmiany pozostają takie same przez całe życie zwierzęcia. Umaszczenie i odmiany są zatem ważnymi elementami opisu identyfikacyjnego konia. Istnieje spora liczba odcieni maści podstawowych, różnie określanych w różnych językach. Ciemne odmiany występują rzadko, prawie wyłącznie u koni bułanych. Ciemna pręga biegnąca wzdłuż kręgosłupa jest przedłużeniem ciemnej grzywy i ginie w ciemnym ogonie. Pręgowanie jest pozostałością pierwotnego umaszczenia i występuje głównie na kończynach, rzadziej na szyi i w okolicach kłębu.
Biała
Na jasnej skórze biała sierść, oraz grzywa, ogon i nogi, pysk różowy, kopyta żółtawe. Maść rzadko spotykana.
Siwa
Na ciemnej skórze białe włosy. Grzywa i ogon białe, na końcach szare rozjaśnione. Konie siwe z wiekiem bieleją , często dostają "hreczki" - brunatnych plamek na białej sierści. Sierść koni siwych maja barwę od burej, później ciemną w jaśniejsze plamki (siwa jabłkowita, szpak) aż do białek i białek przysypanej rudymi plamkami lub czarnymi kropkami (dropiata).
Myszata
Zabarwienie sierści przechodzi od popielatego do ziemistego. Często występuje ciemna pręga na grzbiecie i pręgowane kończyny.
Bułana
Sierść żółto- beżowo- brązowa, grzywa i ogon czarne, kończyny powyżej stawów pęcinowych przeważnie czarne. Często występuje ciemna pręga na grzbiecie i pręgowane kończyny.
Kasztanowata

Brązowożóltawa sierść sierści, grzywa i ogon o tej samej barwie lub jaśniejszj, ciemna skóra.
Rozróżnia się odcienie: 
* ciemnokasztanowata
* jasnokasztanowata
* złotokasztanowata
* brunatnokasztanowata
Izabelowata
Sierść ma kolor zbliżonej do koloru słabo wypieczonej bułki, grzywa i ogon zawsze barwy jaśniejszej lub białej.
Srokata
Na całym ciele występują białe łaty na tle innej maści.
Rozróżnia się odcienie: 
* siwosrokate
* karosrokate
* kasztanowosrokate
* gniadosrokate
Tarantowata
Na tle maści siwej rozsiane są nieregularne maści karej, gniadej lub kasztanowej.
Dereszowata 
Sierść składa się z włosów siwych oraz gniadych, kasztanowatych lub karych w ilości mniej więcej pół na pół. Maść głowy i często kończyn maści zasadniczej, natomiast na grzbiecie i zadzie przeważają włosy siwe.
Rozróżnia się odcienie: 
* gniadodereszowate
* kasztanowodereszowate
* karodereszowate
  • Choroby koni
Weterynaria koni doczekała się obecnie wysokiej rangi. Powstające jak grzyby po deszczu kolejne, profesjonalne ośrodki zajmujące się leczeniem koni i publikacje na ten temat uzmysławiają nam jak rozległy i skomplikowany jest temat choroby koni. Właściwa opieka zdrowotna to nie wymysł branży liczącej na duże pieniądze, ale wymóg i obowiązek każdego właściciela odpowiednio dbającego o swoje konie - leczenie koni. Niewłaściwe przetrzymywanie zwierzaków, źle urządzona, stajnia, źle dobrany pokarm, mogą spowodować nieobliczalne konsekwencje. Weterynaria, choroby i urazy koni, jak leczyć konie, jak rozpoznać chorobę. Jak dbać o zdrowie koni. Weterynaria koni od A do Z. Opisy, porady społeczności portalu, zachęcamy do lektury i skorzystania ze sprawdzonych sposobów.
ANEMIA
Objawy: osowiałość, brak apetytu, matowa sierść, słaba kondycja, białe spojówki.
Przyczyna: stres, utrata krwi, pasożyty układu pokarmowego lub skóry, infekcyjna destrukcja płytek krwi (pierwotniaki), anemia wirusowa, przedawkowanie środka na odrobaczenie.
Postępowanie: stosować regularne odrobaczanie i właściwą dietę. Wezwać bezwzględnie weterynarza.


• BIEGUNKA
Objawy: kał półpłynny lub płynny, osłabienie, przygnębienie, ew. brak apetytu, spadek wagi
Przyczyna: zły stan uzębienia, robaczyce, pasza złej jakości lub proporcji, infekcje wirusowe/pierwotniaki, stres.
Postępowanie: karmienie trawą lub mieszanką śrut (zbożowych, kukurydzianych z otrębami i siemieniem lnianym), rozmoczoną do papki. Zmniejszyć dawkę paszy, wykluczyć lucernę, podawać wodę z elektrolitami w niewielkich ilościach. Ograniczyć wysiłek fizyczny. Wezwać weterynarza, ustalić terapię indywidualną.

• CHOROBY ROGÓWKI
Objawy: łzawienie, przymknięte powieki, rogówka mętna, często błękitna, zniekształcenia rogówki
Przyczyna: owrzodzenie, urazy mechaniczne, ciała obce w oku, infekcje.
Postępowanie: do czasu przybycia weterynarza przemywać oko letnią wodą, sprawdzić obecność i ewentualnie ostrożnie usunąć ciała obce. Zabezpieczyć oko przed kurzem, ostrym światłem, owadami.

• ENTROPIA
Objawy: przymykanie oczu, ocieranie powiek, łzawienie.
Przyczyna: pocieranie powiek o rogówkę; na ogół wada genetyczna, powodująca stałe podrażnienie rogówki.
Postępowanie: wskazana korekta chirurgiczna, u koni młodych stosowanie kropli do oczu.

• GNICIE STRZAŁKI
Objawy: podeszwa bolesna – koń niespokojny przy czyszczeniu kopyt, smolista wydzielina, kulawizna.
Przyczyna: zła pielęgnacja kopyt, niedokładne lub zbyt rzadkie czyszczenie i rozczyszczanie, wilgotna lub brudna (odchody, mocz) ściółka, wilgotne lub błotniste padoki i pastwiska. Gnicie następuje wskutek rozmnażania się niektórych bakterii znajdujących się w podłożu. Proces ten najczęściej rozpoczyna się w częściach zagiętych ściany rogowej kopyta i w rowku strzałki z powodu zalegania tam nawozu.
Postępowanie: oczyścić strzałkę z martwej tkanki, codziennie stosować na podeszwę (wyłącznie!) 10% roztwór formaliny, dziegieć lub preparaty przeciw gniciu (np. HIPOVET) wg wskazań na opakowaniu. Wskazany kontakt z weterynarzem. Zadbać o czystość w stajni, regularnie (codziennie) czyścić kopyta. Niekiedy wskazane kucie podkową zwartą.

• GRUDA
Objawy: w zależności od rodzaju czynnika wywołującego grudę, jej objawy mogą być różne.
Do najczęściej spotykanych należą:
- obrzmienie i zwilgotnienie skóry na tylnej części pęciny poniżej stawu pęcinowego (głównie kończyn tylnych);
- w miejscu tym pojawiają się pęcherzyki wypełnione ropą oraz strupy;
- sierść jest zlepiona płynem surowiczym;
- obrzęk i łuszczenie się naskórka.
Miejsce chore bolesne.
Przyczyna: jest to stan zapalny skóry w okolicy stawu pęcinowego, spowodowany trzymaniem konia na mokrej i brudnej ściółce w stajni, praca na podmokłym terenie, odmrożeniami, brakiem właściwej pielęgnacji kończyn, a czasem biegunka. Inną przyczyną wywołania grudy mogą być pasożyty lub urazy mechaniczne przy pętaniu.
Postępowanie: umieszczenie na suchym podłożu, przemywanie czystą (!) wodą – nie stosować mydła, usuwanie piasku z pęcin, nakładanie maści na grudę np. Hipovet.
Nie bandażować!
W stanach ostrych (wysięki) wezwać weterynarza.

• GRYPA
Objawy: Suchy, długotrwały kaszel, wydzielina z nosa rzadka i wodnista, z czasem gęsta, ropna. Wysoka gorączka, brak apetytu, osowiałość, ogólna słabość.
Przyczyna: Wirus rhinopneumonibis equorum, zakażenie drogą kropelkową i przez wydzieliny śluzówek.
Postępowanie: Trzymanie konia zimą w cieple, bez przeciągów, latem w cieniu. Izolacja od innych koni. Odpoczynek przez 3 tygodnie. Zapewnić wysokiej jakości paszę i stały dostęp do wody. W razie wtórnych infekcji bakteryjnych – antybiotyki.
Zalecana dezynfekcja stajni i jej wyposażenia - wirus jest zabijany przez wysoką temperaturę, światło, detergenty, formalinę. Wezwać bezwzględnie weterynarza.
Profilaktyka: szczepienia okresowe, conajmniej raz w roku.

• GRZYBICA SKÓRY
Objawy: W okolicach zainfekowanych sierść zmierzwiona, krucha, wypadająca, możliwe liczne ranki.
Przyczyna: Grzyby różnych odmian.
Postępowanie: Koń chory zaraża przez ok. 3 tygodnie – należy go na ten czas odizolować i myć codziennie roztworem jodyny lub szamponami antygrzybiczymi, odpadające włosy i skórę spalić. Sprzęt myć 3% roztworem halamidu. W razie powiększania się grzybicy nie robić nic na własną rękę. Wezwać bezwzględnie weterynarza.
Profilaktyka: regularne czyszczenie koni i sprzętu jeździeckiego oraz stajennego. Przypisanie szczotek i sprzętu do danego konia.

KAMICA
Objawy: brak oddawania moczu
Przyczyna:
Postępowanie: kolor i konsystencja moczu nie jest wskaźnikiem stanu zdrowia – za wyjątkiem krwiomoczu, ropomoczu, moczu brązowego. Wezwać weterynarza.


• KOLKA (MORZYSKO)
Objawy: zaparcie całkowite lub oddawanie kału twardego i suchego. Tętno wysokie: 40-100+ razy/min. Bóle stałe lub okresowe (z przerwami nawet wielodniowymi) o różnym nasileniu, wzdęcie, bezruch lub sztywne ruchy, pot, osowiałość, grzebanie kończyną, nieustanne chodzenie, pokładanie się i tarzanie, skubanie boków, kopanie brzucha, nieprawidłowe (ciągłe) odgłosy pracy przewodu pokarmowego lub całkowity brak odgłosów. Brak apetytu, nie pobieranie wody (picie pozorne). Przy bardzo silnym natężeniu bólu koń klęka, przysiada na zadzie, kładzie się. Koniowi trzeba udzielić natychmiastowej pomocy: boki należy mocno rozcierać słomą, konia nakryć kołderką i powoli oprowadzać. Konieczna jest pomoc lekarska. Rzadko duże powiększenie brzucha.
Stadium końcowe: duszność, silne drgawki, obfite pocenie, zataczanie się, silne odwodnienie, trudno wyczuwalne, wyraźnie przyspieszone tętno.
Przyczyna: zbyt obfite żywienie paszami treściwymi, zadanie łatwo fermentującej się paszy przegłodzonemu koniowi po wyczerpującej pracy, zadanie zepsutej paszy, raptowna zmiana sposobu żywienia, postawienie spoconego konia w przeciągu. Duża ilość niestrawionego pokarmu, powodująca blokadę jelita. Kolka może być również wywołana przez pasożyty bytujące w przewodzie pokarmowym, np.glisty. Problemy z przewodem pokarmowym: jego rozszerzenie, nadmierna motoryka, zapalenie ścian. Problemy z otrzewną: naciągnięcie lub zapalenie. Także niekontrolowane galopy.
Postępowanie: objawy kolki są podobne do objawów wielu innych chorób (m.in. ochwatu, zapalenia mięśni, jelit, otrzewnej, zatruć).
Kolek jest ok. 35 typów, zależnie od ich przyczyny. Leczenie jest bardzo zróżnicowane w zależności od typu choroby. Z tych powodów niedopuszczalne jest podejmowanie leczenia samodzielnie.
Należy natychmiast wezwać weterynarza, który m.in. obowiązkowo powinien wykonać badanie rektalne (za wyjątkiem kuców i źrebiąt).
Do czasu przybycia nasłuchiwać odgłosów perystaltyki jelit w celu śledzenia ich zmian. Ugniatać jamę brzuszną w celu stwierdzenia bolesności. Oprowadzać stale konia w stępie (zmuszać do ruchu).

Leczenie kolki trwa od 1 do 7 dni. Zastosowanie leczenia nieodpowiedniego dla danego typu kolki może prowadzić do śmierci zwierzęcia. Leczenie może polegać na:
- podaniu środków przeciwbólowych (detomidyna, hioscyna, petydyna, wodnik chloralu itp., także w połączeniu z butorfanolem); działają od 45 minut do 2 godzin. Acetylopromazyna nie zalecana.
- podanie środków poślizgowych, czasem przeczyszczających (olej mineralny przez sondę nosowo-żołądkową, w ciężkich stanach dokusan sodowy z wodą), połączone z nawadnianiem.
- podanie leków przeciwskurczowych (nie zaleca się atropiny, dipyryny, mispamolu)
- podanie elektrolitów i leków przeciwbakteryjnych
- leczenie chirurgiczne poprzedzone intensywnym nawodnieniem; konieczne zwłaszcza przy kolkach nawracających, zwracaniu płynów przez sondę, bólach mimo podania środków przeciwbólowych, silnym rozszerzeniu brzucha, gwałtownych pogorszeniach stanu konia.

Profilaktyka w karmieniu: unikać paszy nieświeżej, suchego ziarna pęczniejącego, dużych ilości pasz (zwłaszcza soczystych), mączek i pasz objętościowych drobno ciętych, świeżego siana. Unikać przekarmiania, stosować karmienie wielokrotne w ciągu dnia, ale małymi ilościami. Tarnikowanie zębów. Ścisłe przestrzeganie terminów odrobaczania.

KRWOTOK TĘTNICZY
Objawy: krew pulsująca, jasnoczerwona.
Przyczyna: uraz mechaniczny
Postępowanie: ucisnąć miejsce krwawienia tamponem, docisnąć dłonią, opatrzyć j.w. umocować mocno bandażem elastycznym, ograniczyć ruch konia do absolutnego minimum. Natychmiast wezwać weterynarza.

• KRWOTOK ZWYKŁY
Objawy: sączy się wolno ciemna krew.
Przyczyna: uraz mechaniczny.
Postępowanie: usunąć zabrudzenia wodą, ew. przemyć okolice rany jodyną, przemyć ranę wodą utlenioną, założyć tampon z gazy (nie waty) na ranę, ew. nałożyć ligninę na tampon umocować niezbyt ściśle bandażem elastycznym.

KULAWIZNA
Objawy: schorzenia lub urazy mechaniczne nóg lub kręgosłupa, stany zapalne mięśni, ścięgien, kopyt, uszkodzenia stawów, odpryski kostne itd.
Przyczyna: nieregularność chodów, sztywność ruchu, skracanie wykroku, utykanie, „znaczenie” głową (unoszenie głowy przy stawianiu nogi chorej), bolesność przy stawianiu nóg. Czasem ciepłota stawów lub kopyt, obrzęki, bolesność przy dotykaniu nóg. Objawy występują od razu lub po określonym wysiłku, w ruchu swobodnym lub tylko pod jeźdźcem.
Postępowanie: kulawizna może być objawem chorób układu ruchu, ale też innych układów. Z uwagi na różnorodność, specyfikę i ogromne zróżnicowanie przyczyn i sposobów leczenia nieodzowna wydaje się konsultacja weterynaryjna zwłaszcza, że skutkiem kulawizn mogą być dalsze (i postępujące) inne schorzenia stawów, ścięgien itd.
Właściciel konia powinien przerwać użytkowanie konia i natychmiast wezwać weterynarza (wezwanie z opóźnieniem utrudni diagnozowanie). Powinien też przygotować informacje nt. okoliczności wystąpienia objawów, daty ostatniego kucia, sposobu użytkowania konia w chwili zauważenia kulawizny i okresie bezpośrednio wcześniejszym, rodzaju podłoża przy ostatnich jazdach itp.
Właściciel nie powinien przed diagnostyką weterynaryjną podawać koniowi leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych oraz – z uwagi na specyfikę i mnogość przyczyn - nie sugerować weterynarzowi czegokolwiek.
Diagnostyka:
- ocena ruchu konia na twardym podłożu po prostej i okręgu, swobodnie i ewentualnie pod jeźdźcem
- ocena stanu kończyn i kręgosłupa (bolesność, ciepłota, urazy, w kopytach: ciała obce)
- próby zginaniowe lub znieczuleniowe
- zdjęcia RTG


• MIĘŚNIOCHWAT
Objawy: sztywność mięśni kończyn tylnych, chwiejny chód, pocenie się, drgawki i skurcze mięśni, b. ciemny (brązowy, czarny) mocz.
Przyczyna: Powstaje najczęściej u koni dobrze żywionych, które zostały użyte do pracy po kilku dniowej przerwie i obfitym żywieniu. Prawdopodobnie odkładanie się glikogenu w mięśniach, rozkładającego się w kwas mlekowy.
Postępowanie: unikać treściwych pasz przy jednoczesnym braku wysiłku konia, podawać preparaty witaminowe co dzień. Aby nie dopuścić do mięśniochwatu, należy zapewnić koniowi codzienny ruch przez co najmniej 30 minut, a jeśli pozostawia się go w stajni, zmniejszyć dawki paszy do połowy. Zaprzestać ciężkiego wysiłku. Całkowicie wyeliminować ziarna, podawać mesz w niewielkich ilościach. Zapewnić ciepło (derka), podawać płyny elektrolitowe. W cięższych, nie ustępujących przez kilka godzin przypadkach - wezwać weterynarza.

NAKOSTNIAK
Objawy: zapalenie okostnej i jej rozrastanie się w formę wypukłości zazwyczaj po wewnętrznej stronie nogi. Miejscowa ciepłota, czasem kulawizna, obrzęk, ew. stany zapalne okolic nakostniaka. Wypukłość z czasem twardnieje
Przyczyna: uraz mechaniczny, nadmierny trening konia młodego, wady postawy. Czynnik sprzyjający: niedobory wapnia, fosforu, witamin A i D
Postępowanie: nakostniaki niebolesne i nie ograniczające ruchu pozostawia się nie leczone. W pozostałych przypadkach: blistrowanie, przyżeganie, usunięcie chirurgicznie, terapia kobaltowa. Zdecydowana większość rokowań pomyślna.

• OCHWAT
Objawy: rozlegle zapalenie tworzywa kopytowego, na ogół występujący na nogach przednich: duża bolesność, obrzęk, trudności z poruszaniem się, kulawizny, deformacje kopyt, powłóczenie nogami, przestępowanie z nogi na nogę, podwyższona ciepłota i pulsowanie chorych nóg, brak apetytu, nadmierne pocenie, rżenie; w skrajnych przypadkach odpadnięcie kopyta. Trudności sprawia mu cofanie się, przy ruchu do przodu pociąga nogami, stojąc - tylne nogi podciąga pod brzuch; u klaczy występuje wyciek z dróg rodnych. Ochwacony koń, jeśli tylko ma możliwość, opiera się o ścianę, aby odciążyć kończyny.
Przyczyna: pojenie zgrzanego konia, nadmierne przemęczenie, przeziębienie, postawienie zgrzanego konia w zimnym pomieszczeniu lub przeciągu, żywienie dużymi ilościami paszy bogatej w białko (owies, zielonka), nagła zmiana rodzaju lub gatunku paszy, długotrwała praca na twardym gruncie., choroby ukł. pokarmowego. U klaczy po wyźrebieniu – zapalenie wymienia lub zatrzymanie łożyska.
Postępowanie: natychmiast wezwać weterynarza. Wykluczyć z karmy pokarm wysokoenergetyczny. Chłodzić stale nogi konia wodą lub lodem z przerwami na krótkie oprowadzanie konia w celu pobudzenia krążenia. Podawać mesz. Jeśli koń jest podkuty, należy go rozkuć i robić zimne okłady na kopyta. Stosować zabiegi kowalskie wg wskazań weterynarza.
W ostrych stanach leczenie długotrwałe, często z częściowymi tylko efektami.

ODPARZENIA OD SIODŁA LUB POPRĘGU
Objawy: krwawiące, źle gojące się otarcia i podrażnienia skóry w miejscu nacisku.
Przyczyna: nadmierny nacisk lub tarcie siodła o skórę, źle dobrane siodło, wadliwe siodłanie „pod włos”, podwinięty potnik, brud pod siodłem/popręgiem.
Postępowanie: unikanie jazdy konnej, zapewnienie ruchu przez lonżowanie. Zmiana siodła/popręgu, skontrolowanie poprawności czyszczenia i siodłania. Smarowanie otarć maścią cynkową 2 razy dziennie, w razie wysięków skonsultować się z weterynarzem.


• ODWODNIENIE
Objawy: Skurcze i sztywność mięśni, zatwardzenie, zapadnięcie i suchość oczu, mięśniochwat.
Przyczyna: Wysiłek, podróż, upał, biegunka, brak dostępu do wody.
Postępowanie: Podać doustnie lub dożylnie płyn elektrolitowy.

OPOJE
Objawy: obrzęk pochewki ścięgna w formie opuchlizny przy wierzchołku pęciny, zwykle po obu stronach stawu.
Przyczyna: zbyt ciężka praca.
Postępowanie: odpoczynek, chłodzenie wodą lub glinką. Ewentualnie płynem z arniki np. firmy Hipovet. W ciężkich przypadkach drenowanie.

• OTARCIA
Objawy: niewielkie krwawienie.
Przyczyna: uraz mechaniczny
Postępowanie: oczyścić ranę wodą, przemyć wodą utlenioną, posmarować maścią na otarcia np. HIPOVET SilverLine. Opatrunek stosować tylko w przypadku dużego krwawienia.

PODBICIE
Objawy: przekrwienia na podeszwie kopyta, kulawizna, wrażliwość podeszwy.
Przyczyna: ciała obce w kopycie, uderzenie w biegu o twardy przedmiot, niestaranne czyszczenie czasem wady kucia.
Postępowanie: Zapewnić kilka dni odpoczynku. Sprawdzić poprawność kucia, opatrunek kopytowy z otrębów. W cięższych stanach spuszczenie krwi przez drobne, miejscowe zestruganie podeszwy i następnie pokrycie rany roztworem jodyny i siarczanem magnezu oraz założenie opatrunku zabezpieczającego przed infekcją.


• PODRAŻNIENIA SPOWODOWANE PRZEZ OWADY
Objawy: liczne owady w okolicach oczu, nozdrzy, odbytu oraz na nogach. Skóra z licznymi bąblami. Koń niespokojny, często otrząsający się, wierzgający, gryzący skórę i machający intensywnie ogonem.
Przyczyna: podrażnienia spowodowane ukąszeniami owadów.
Postępowanie: stosowanie „firanek” na kantarach, środków odstraszających owady, siatek w drzwiach i oknach stajni, częsta wymiana ściółki jako miejsca rozwoju owadów. Także stosowanie środków owadobójczych, lepów na muchy itp. Posmarowanie maścią po ukąszeniu owadów firmy Hipovet.

• RANY CIĘTE DUŻE
Objawy: brzegi rany gładkie, rany na ogół długie.
Przyczyna: uraz mechaniczny
Postępowanie: opanować krwotok zależnie od typu. W przypadku ran głębokich wezwać weterynarza (szycie max. do 8 godzin).

• RANY KŁUTE
Objawy: rana głęboka o małej powierzchni
Przyczyna: uraz mechaniczny, np. zagwożdżenie, nagwożdżenie
Postępowanie: oczyścić ranę wodą, usunąć ciała obce, ewentualnie przemyć okolice rany jodyną, dokładnie wysuszyć (nie dopuszcza się do rozwoju bakterii beztlenowych).

RANY SZARPANE
Objawy: brzegi rany nieregularne, rozwarte, duże ubytki tkanek. Na ogół nie bolesne, krwawienie słabe
Przyczyna: uraz mechaniczny
Postępowanie: oczyścić ranę, usunąć ciała obce, usunąć sierść i martwą tkankę, przemyć wodą utlenioną, zastosować antybiotyk w proszku/sprayu. Założyć opatrunek z ligniną, umocować niezbyt ściśle, kontrolować ew. opuchliznę. Zmiana opatrunku j.w. co 2 dni, dopuszczalne lekkie objawy gnicia. Po wypełnieniu rany tkanką pozostawić bez opatrunku. W przypadku ran głębokich wezwać weterynarza.

• ROZWARSTWIENIE KOPYTA
Objawy: szczeliny w kopycie, rozkładająca się tkanka kopyta. Opukiwane kopyto wydaje pusty dźwięk.
Przyczyna: ochwat, błędy w korekcji kształtu kopyta, ciało obce w kopycie.
Postępowanie: usunąć b. starannie martwą lub gnijącą tkankę, stosować przez kilka dni miejscowo roztwór formaliny (10%). W ciężkich przypadkach konieczna konsultacja weterynaryjna (leczenie antybiotykowe, kuracja przeciwtężcowa).

ZADŁAWIENIE
Objawy: zaniepokojenie, ślinotok, kaszel, wyciąganie głowy, w nozdrzach pokarm lub ślina, nadpobudliwość szybko przechodząca w otępienie.
Przyczyna: ciało obce w przełyku.
Postępowanie: natychmiast wezwać weterynarza, nie podawać wody. Jeśli ciało w przełyku wyczuwalne przez skórę, spróbować delikatnie przesunąć

• ZAGWOŻDŻENIE, NAGWOŻDŻENIE
Objawy: początkowo lekka, potem szybko pogłębiająca się kulawizna, kopyto ciepłe, pęcina obrzękłą, ból przy dotyku. Pulsowanie tętnic w okolicach kopyta. Czasem wypływ ropy.
Przyczyna: złe wbicie podkowiaka (zagwożdżenie), nastąpienie na ostry przedmiot (koń następuje na przedmiot).
Postępowanie: rozkuć chore kopyto, oczyścić, okresowo dezynfekować (woda utleniona, jodyna, siarczan miedzi). Poszerzyć otwór, zapewniając swobodny wypływ płynów surowiczych lub ropy. Moczyć kopyto (tylko tkankę kopyta, a nie nogę powyżej !) Kilka razy dziennie w bardzo ciepłej wodzie. Zakładać opatrunek kopytowy, który zapobiegnie infekcjom. Uwaga: duże prawdopodobieństwo infekcji, rozwoju bakterii beztlenowych i tężca – b. Wskazana konsultacja weterynaryjna!
Konia zwalnia się z pracy. Po 24 godzinach należy zmienić opatrunek. Zazwyczaj po kilku dniach kulawizna ustępuje.
ZAPALENIE ŚCIĘGIEN
Objawy: obrzęk włókien tkanki ścięgnistej, ciepłota w miejscu wystąpienia stanu zapalnego, bolesność przy nacisku na miejsce, kulawizna lub skracanie. Objawy występują tygodniami, z czasem mogą się zmniejszać, jednocześnie pozostawiając trwałe, twarde zgrubienia w miejscach urazu.
Przyczyna: zbyt forsowna praca, nieprawidłowa lub zbyt krótka rozgrzewka przed pracą, skoki przez przeszkody, jazda po grząskim, nierównym terenie, przetrenowanie bądź zły stan kopyt, urazy mechaniczne. Także: wady postawy, nieprawidłowe kucie, pośrednio także przeciążenie treningiem (skutkuje brakiem koordynacji w stawianiu nóg i sprzyja urazom).
Postępowanie: u koni mamy najczęściej doczynienia z zapaleniem ścięgien zginaczy palców. Mocno zalecane wezwanie weterynarza, który poda środki przeciwzapalne i zadecyduje o potrzebie zabiegu (blistrowanie, rozszczepienie ścięgna, a nawet transplantacja)
W chwili zauważenia objawów ważne jest jak najszybsze schłodzenie ścięgna wodą lub lodem przez ok. pół godziny, odstawienie konia od pracy, zamknięcie w grubo zaścielonym boksie, ew. unieruchomienie przez uwiązanie. W dalszej części zalecane podkucie podkową z podwyższonymi piętkami (odciąża ścięgno).
Leczenie związane jest z całkowitym odstawieniem konia od wszelkiej pracy nawet przez kilka miesięcy. Dlatego ważne jest unikanie choroby przez profilaktykę: dokładne chłodzenie ścięgien zimną wodą lub śniegiem po każdej pracy.


• ZAPALENIE PŁUC
Objawy: brak apetytu, osowiałość, niechęć do ruchu i kładzenia się. Oddech szybki, płytki, często cuchnący. Kaszel, wydzielina z nozdrzy, wysoka gorączka. Słyszalne bulgotanie płynu przy osłuchaniu klatki piersiowej. Stale rozszerzone nozdrza
Przyczyna: infekcja wirusowa lub bakteryjna, stan zapalny spowodowany ogólnym osłabieniem organizmu, stresem, zarobaczenie, wdychanie substancji obcych, źle przeprowadzony zabieg założenia sondy żołądkowej. Chorobie sprzyja złe żywienie, stłoczenie zwierząt, złe warunki transportu
Postępowanie: Śmiertelność do 50%, u koni wyleczonych częste trwałe uszkodzenia płuc. Konieczna szybka interwencja weterynaryjna. Wskazane podawanie bardzo dobrej jakościowo, pożywnej paszy i dużych ilości wody z elektrolitami. Zapewnić ciepło (o ile nie ma wysokiej gorączki). Koń niezdatny do pracy przez conajmniej 4 tygodnie (możliwe nawroty choroby).

• ZAPOPRĘŻENIE
Objawy: występuje obrzęk w dolnej części brzucha, w miejscu przylegania popręgu.
Przyczyna: uszkodzenie mięśni piersiowych z powodu przemieszczenia ich pod zaciśniętym popręgiem. Może nastąpić podczas schylania się konia, który ma już podciągnięty popręg, lub podczas obracania konia w wąskim stanowisku po dopięciu popręgu.
Postępowanie: leczenie polega na stosowaniu zimnych okładów, w tym czasie można jeździć na oklep.


• ZATRUCIE POKARMOWE
Objawy: brak apetytu, osowiałość, biegunka, odwodnienie, utrata wagi, problemy z oddychaniem, napięcie mięsni, słanianie się, konwulsje, paraliż, śpiączka
Przyczyna: spożycie substancji trujących
Postępowanie: Natychmiast wezwać weterynarza. Jeśli brak biegunki – podać doustnie 5l oleju mineralnego. Konia umieścić w zacienionym, grubo zaścielonym boksie, zapewnić spokój. Zapobiec odwodnieniu przez podanie wody z elektrolitami. Koniowi w szoku zapewnić normalną temperaturę ciała (derka). Sprawdzić paszę, wodę i pastwisko pod kątem wystąpienia szkodliwych substancji i trujących roślin.
  • Dieta Koni
Podobnie jak ludzie, konie różnią się wielkością, budową ciała, natężeniem pracy i aktywnością fizyczną. Żeby utrzymać dobrą kondycję konia i zapewnić mu zdrowy tryb życia, musisz wziąć pod uwagę jego indywidualne potrzeby.

KOMPONOWANIE POSIŁKÓW
Stosownie do wielkości, wieku i rasy konia oraz pory roku ustal podstawową dawkę pożywienia (ilość pokarmu niezbędną, żeby utrzymać w dobrej kondycji konia, który nie wykonuje żadnej pracy). Następnie rozważ wartość energetyczną potrzebną do wzrostu oraz rodzaju treningu. Wybierz właściwą paszę, uwzględniając jej wartość energetyczna i zawartość białka.

Wielkość, rasa, wiek i sprawność
Prymitywne rasy koni i kuców potrzebują mniejszej paszy treściwej niż gatunki gorącokrwiste. Młodym koniom na etapie wzrostu należy podawać paszę treściwą ze względu na potrzeby rozwojowe organizmu. Starsze konie potrzebują dodatkowych porcji jedzenia, gdy jest zimno, a przeznaczona dla nich pasz musi być dobrze rozdrobniona i łatwo sławna. Ogólną ocenę sprawności konia i ustalenie właściwego żywienia umożliwia specjalna skala (patrz zdjęcie)

Wzrost i waga
Wzrost i waga konia stanowią wskazówkę, jak właściwie skomponować jego żywienie, jednakże nie są główne kryteria.

Pogoda
W ustaleniu żywienia konia ważną role odgrywają warunki pogodowe – jedzenie wpływa na utrzymanie prawidłowej temperatury ciała. Gdy jest zimno, konie potrzebują więcej pożywienia, aby utrzymać ciepło. Prawidłowe żywienie konia zimą jest bardzo istotne z racji ochrony przed utratą tkanki tłuszczowej.

Oszczędność i dostępność
Podawanie taniej, niskiej jakości paszy jest tylko oszczędnością pozorną, gdyż trudno przy jej stosowaniu utrzymać dobrą kondycję zwierzęcia. W miarę możliwości kup taką ilość paszy (zwłaszcza siana), która zapewni wystarczający zapas na zimą kiedy jest trudno dostępna.

Praca i warunki
Konie, które nie wykonują żadnej pracy, a pasą się na pastwisku gęsto porośniętym wysokiej jakości trawą, nie potrzebują dodatkowego pożywienia. Wiosną i latem trawa jest zwykle bogata w składniki odżywcze, jednakże na wypas koni należy czasem nałożyć pewne ograniczenia. Zimą w polskich warunkach pogodowych nie można myśleć o wypasie pastwiskowym, dlatego konie karmione są w stajni, a na wybiegach przebywają tylko przez ograniczony czas.
Systematycznie kontroluj wagę konia – wystające żebra trudno dostrzec pod gęstą sierścią i zimową derką. Jeśli zapewniasz swojemu koniowi regularny, intensywny wysiłek, nie przesadzaj z ilością paszy w celu zwiększenia sprawności. Jeśli zaś trening konia nie jest zbyt wyczerpujący, podawaj mu mieszankę pasz pełnowartościowych, bogatą we wszystkie niezbędny witaminy i minerały. W diecie konia powinna dominować pasza wartościowa

TemperamentDla koni nadpobudliwych trudno ustalić niezbędna ilość paszy treściwej, tak aby miały wystarczająco dużo energii do pracy, a jednocześnie by wpływała na wzrost ich pobudliwości. W takiej sytuacji najlepszym wyjściem jest zwiększanie porcji paszy objętościowej i ograniczenia pasz zbożowych.
UWAŻAJ : 
CIS- śmiertelny
Tuja
Dąb szypułkowy
Szalej
Jemioła
Skrzyp
Robinia akacjowa
Dziurawiec
Bluszcz
  • Nastroje koni
1. Ostrzeżenie - zdenerwowany koń kładzie po sobie uszy, a często także unosi górną wargę obnażając zęby. Może to oznaczać, że chce nas ugryźć. Jeżeli jednocześnie odwraca się do nas tyłem, to grozi nam kopnięciem.

2.Zainteresowanie- konie zawsze bardzo interesują się swoim otoczeniem i żywo reagują na obecność odwiedzających unosząc głowę, zwracając w ich kierunku wzrok i nastawiając uszy.

3.Strach- sztywno postawione uszy wyrażają uczucia niemile oraz strach.

4. Ospałość- nie zawsze stulenie uszu oznacza groźbę. Drzemiący, zrelaksowany koń ustawia uszy lekko ku tyłowi lub na boki, dolną wargę zaś zwiesza luźno ku dołowi.

6. Podniecenie- tą miną koń reaguje na pobudzające go zapachy. Reakcje te wywołują rożne bodźce węchowe i smakowe.6. Przyjaźń- konie, które lekko podszczypują się wzajemnie, są zwykle dobrymi przyjaciółmi. Jest to jedno z zachowań społecznych koni, związane z wzajemnym pielęgnowaniem sierści i skory. Bardzo ciekawe jest obserwować, z jakim oddaniem jeden koń drapie drugiego.
  • Chody konia
Stęp
Chód czterotaktowy; koń stawia nogi w kolejności: lewa tylna, lewa przednia, prawa tylna, prawa przednia. Rodzaje stępa: zebrany, pośredni, roboczy i wyciągnięty.
Kłus
Chód dwutaktowy, koń stawia dwie nogi po przekątnej (prawa przednia i lewa tylna, lewa przednia i prawa tylna). Rodzaje kłusu: zebrany, pośredni, roboczy, wyciągnięty. Z punktu widzenia jeźdźca w rekreacji - kłus anglezowany, wysiadywany (ćwiczebny) lub w półsiadzie.W jeździe rekreacyjnej oraz sportowej jeździec anglezując, powinien podnosić się z siodła w momencie, gdy koń stawia przednią, zewnętrzną nogę. W konkursach ujeżdżeniowych na czworoboku stosuje się tylko kłus ćwiczebny.
Galop
Trójtaktowy chód konia (źle ułożone konie czasem galopują czterotaktem), koń stawia najpierw nogę tylną, potem dwie nogi po przekątnej, a następnie przednią prowadzącą - w zależności więc, która noga stawiana jest jako ostatnia, rozróżnia się galop na lewą i prawą nogę. Rodzaje galopu: zebrany, roboczy, pośredni, wyciągnięty. Można galopować w półsiadzie lub w pełnym siadzie.Koń powinien galopować na tę samą nogę, w którym kierunku jedzie (w lewo - na lewą, w prawo - na prawą). Jeśli tak nie jest,a jest to zamierzone mówi się, że jeździec prowadzi konia kontrgalopem. Jazda kontrgalopem jest trudnym technicznie elementem, bowiem utrudnia koniowi zachowanie równowagi. Jeśli kontrgalop nie był zamierzony to nazywamy go galopem fałszywym.

Galop roboczy
Najwolniejszy z galopów. Jest to galop ciężki, koń w nim najbardziej wyrzuca całe ciało. Łatwo w nim wysiedzieć w siodle.

Galop pośredni
Chód konia zmuszający go do wzmożonej pracy grzbietem oraz zwiększenia stopnia uginania i prostowania tylnych kończyn. Tempo równomierne wynosi 340-350 m/min.

Galop zebrany
Galop jest zwolniony do minimum. Dzięki maksymalnemu podstawieniu zadu środek ciężkości przesuwa się do tyłu. Szyja jest wygięta, wysoko podniesiona, czoło pionowo. 

Galop zebrany wymaga od konia gibkości i dobrego wytrenowania. Chód ten bardzo obciąża stawy skokowe, nie należy go więc nadużywać.

Galop wyciągniętyKoń wydłuża nogi na tyle, na ile pozwala mu budowa jego ciała. Ruchy są bardziej wyciągnięte niż w galopie pośrednim. Tempo wynosi ok. 550 m/min.
Cwał
Jest najszybszym rodzajem galopu, często uważany za odrębny chód, gdyż w przeciwieństwie do innych rodzajów galopu jest czterotaktowy. Koń stawia nogi w kolejności: lewa tylna, prawa tylna, lewa przednia, prawa przednia, lub odwrotnie, po czym następuje faza lotu.
Inne chody konia:
Oprócz tych podstawowych chodów konia wyróżnia się jeszcze dwutaktowy inochód (koń stawia nogi w kolejności: prawa przednia z prawą tylną, a następnie lewa przednia z lewą tylną) oraz tölt . Istnieje również wiele chodów sztucznych,czyli wyuczonych przez człowieka np. piaff, pasaż czy stęp hiszpański.Chody mogą być wrodzone (stęp, galop, kłus, cwał) lub nabyte (piaff, pasaż). Każdy z wymienionych powyżej chodów ma dwa rodzaje (tempa): szybki i wolny i można w nim wprowadzać modyfikacje takie jak skracanie czy wydłużanie kroku.
  • Ciąża u klaczy
Wielu właścicieli koni, a szczególnie pięknych rasowych, rasowych klaczy, zaczyna myśleć o dochowaniu się od nich potomstwa. Jednakże nie posiadając odpowiedniej stajni, padoku dla klaczy ze źrebakiem, finansowych możliwości zapewnienia właściwej paszy, odżywek, szczepień - należy dobrze się zastanowić nad tym, czy stać nas na takie przedsięwzięcie. Pamiętajmy ponadto, że właściwy cel hodowli - uzyskanie zdrowych, pełnowartościowych koni - nie jest łatwe do osiągnięcia. Trzeba wysłać klacz do ogiera, zapłacić za pokrycie, transport, należy też wziąć pod uwagę jej mniejszą wartość użytkową w okresie ciąży; źrebię może urodzić się martwe, klacz też może pość podczas porodu. Wszystkie te kwestie trzeba zawczasu rozważyć, aby móc świadomie podjąć ryzyko. Musimy sobie także zdawać zdawać sprawę, że czeka nas okres trzech lat utrzymywania i żywienia, zanim będziemy mieli pożytek z naszego młodego konia. Ale przede wszystkim musimy przyjąć zasadę, że człowiek naprawdę kochający konie nie będzie przystępował do ich chowu bez gruntowego przygotowania teoretycznego i bez niezbędnej przy takim przedsięwzięciu praktyki. Konie sportowe powinny być hodowane w stadninach lub stajniach mających rozległe i dobre pastwiska. I tylko takie warunki są odpowiednie dla przyszłych koni wyczynowych.
KRYCIE KLACZY
Jeśli juz zdobyliśmy konieczną wiedzę i udało nam się ją zastosować w praktyce, a nasza klacz ma papiery hodowlane i rodowód, to podejmując decyzje o jej pokryciu, najlepiej zasięgnąć opinii w Polskim Związku Hodowli Koni, gdzie wskażą nam odpowiedniego reproduktora. Powinno się krzyżować konie w czystości rasy lub krzyżować konie o podobnej strukturze genetycznej. Spełnienie warunków zwiększa prawdopodobieństwo uzyskania źrebięcia o pożądanych cechach. Najkorzystniejszy wiek dla klaczy matki przypada między 6 o 16 rokiem życia, jednakże i starsze klacze rodzą zdrowe i piękne źrebięta. Ruja u klaczy występuje mniej więcej co 21 dni - klacz oddaje wtedy mocz częściej niż zwykle, rusza sromem (co pospolicie nazywa się "błyskaniem"), jest wówczas bardziej niespokojna. W polskich hodowlach najczęściej stosowana jest metoda krycia "z ręki". Odpowiednio spętaną (dla bezpieczeństwa ogiera) klacz trzyma dwóch ludzi na placu do jazdy lub w ujeżdżalni, a dwóch prowadzi ogiera. Jeżeli klacz jest chętna bardzo szybko dochodzi do pokrycia. Klacz przed kryciem powinna być zbadana i zaszczepiona przeciwko ronieniu zakaźnemu. Jeżeli klacz i ogier mają papiry hodowlane, otrzymujemy (od właściciela ogiera) świadectwo pokrycia, które stanowi podstawę do wystawienia rodowodu dla źrebięcia.


DŁUGOŚĆ TRWANIA CIĄŻY
Ciąża klaczy trwa średnio 338-342 dni z wahaniami w granicach 310-360 dni.
Długość trwania ciąży zależy od wielu przyczyn np. rasy koni i tak:
• czysta krew arabska - 343 dni • pełna krew angielska - 334 dni
Hodowla w kierunku konia wierzchowego, później dojrzewającego, na typ kombinowany, powoduje zmianę przeciętnej długości ciąży. Obecnie w porównaniu z latami przed wojennymi okres ciąży konia wierzchowego wydłużył się, widać to na podstawie hodowli konia trakeńskiego w tej samej stadninie, roku:
• 1934 - 331 dni
• 1989 - 334 dni

Istnieją podstawy by sądzić że niedożywienie klaczy prowadzi do wydłużenia okresu ciąży. Intensywne karmienie skraca jej czas trwania. Na długość trwania ciąży poza tym ma wpływ:
• wiek klaczy (im starsza tym czas ciąży jest krótszy);
• miesiąc pokrycia: od maja do października - okres ciąży ulega skróceniu, a krycie w miesiącach od listopada od kwietnia wydłuża okres ciąży;
• płeć urodzonych źrebiąt - ogierki noszone są o 2,3 doby dłużej niż klaczki;
• są również klacze które mają tendencje do skracania ciąży. Długość ciąży jest dziedziczna. Po skróconym okresie ciąży wzrasta prawdopodobieństwo upadków źrebiąt
PORÓD

Jest aktem fizjologicznym i dlatego nie należy zbytnio spieszyć się z pomocą, starajmy się być czujnymi obserwatorami, gdyż przedwczesna i niefachowa pomoc może spowodować utratę zarówno klaczy jaki źrebaka.
Każda klacz to indywidualność i każdy poród różni się nieco od siebie, trwa od 10-30 min. 80% porodów odbywa się w nocy.
Rozróżniamy trzy etapy porodu:
• Ból przygotowawczy, zwany wstępnym lub zwiastunowym, w którym odbywa się otwieranie szyjki macicy;
• wydalanie płodu;
• ból poporodowy i wydalenie łożyska.

Ból przygotowawczy - słabe bóle trwające niekiedy po kilka sekund, stopniowo nasilające się i trwające dłużej. Klacz staje się niespokojna kręci się poci, grzebie nogami, kładzie się i wstaje. Płód w tym czasie przekręca się o 900 i ustawia się kręgosłupem równolegle z kręgosłupem matki. Błony płodowe wciskają się do dróg rodnych i powodują rozwieranie szyjki macicy. Ten etap trwa ok. 12 godzin.

Bóle parte - bóle przybierają na sile, trwają po kilkanaście minut, przerwy są bardzo krótkie. Klacz się kładzie. Pod wpływem naturalnych sił porodowych klaczy, i ruchów płodu następują parcia porodowe. W otworze pochwy pojawia się najpierw błona omoczniowo - owodniowa. Wygląda jak niebieskawo biała plastikowa torba która otacza płód. Podczas prawidłowego otworzenia się szyjki macicy pęcherz płodowy (błony płodowe) najczęściej pękają już w pochwie i następuje wydalanie płodu. Gdyby nie pękły to należy je natychmiast przerwać na głowie źrebięcia, żeby się nie udusiło, nozdrza oczyszczamy czysta lniana szmatką. Najpierw powinny ukazać się przednie nogi źrebaka, jedno od drugiego powinno być wysunięte do przodu około 15 cm. Jest to czas kiedy klacz może wstać, a następnie zwykle kładzie się z powrotem. Następuje seria silnych skurczów - zwykle po trzy, z przerwami na odpoczynek około 3 min. Nie należy w tym czasie panikować, jest to naturalny objaw. Tłocznia brzuszna z widocznym trudem wypiera główkę, która opiera się na wyprostowanych nogach, za nią pojawiają się ramiona i klatka piersiowa. Reszta źrebaczka wydostaje się dość łatwo . Ten okres trwa od 10-30 min (nie powinno przekroczyć 1 godz.). Teraz mama i jej małe może wypoczywać i trwa to zazwyczaj około 30 min. zdarza się, że tylne nogi pozostają jeszcze w pochwie. Po krótkim odpoczynku, klacz zaczyna się interesować źrebakiem. Siada aby je obejrzeć i wtedy następuje wypchnięcie pozostałej części ciała. Sznur pępowiny przerwany zostaje zwykle samorzutnie podczas ruchów klaczy lub źrebięcia w miejscu naturalnie do tego przewidzianym tj. 4-8 cm od brzucha. W razie potrzeby należy go w tym miejscu podwiązać i odciąć, pamiętając żeby to zrobić z właściwej strony (miedzy wiązaniem, a matką). Kikut pępowiny dezynfekujemy (smarujemy) jodyną. Narzędzia używane do tego celu muszą być odkażone! Nie należy się spieszyć z tą czynnością. W tym czasie następuje zmiana w sposobie dostarczania tlenu do organizmu źrebięcia. Korzystne jest żeby mógł przez kilka minut równolegle korzystać z tlenu jak i z natlenionej krwi łożyska.
Jeżeli bóle się przedłużają i nie widać źrebaka należy skontaktować się z lekarzem weterynarii.

Ból poporodowy - gdy klacz wstanie i błony porodowe jeszcze zwisają, można podwiązać je aby nie dostawały do stawów skokowych i aby nie denerwowały klaczy. Po około 1-3 godzin klacz wydali łożysko i błony płodowe. Łożysko należy rozłożyć na ziemi i sprawdzić czy odeszło w całości. Następnie wraz z zabrudzoną ściółką należy zakopać lub spalić. Powodem do wezwania lekarza weterynarii jest podejrzenie, że łożysko nie zostało wydalone w całości, lub nie zostało wydalone 6 godz. po porodzie.
  • Sprzęt, akcesoria
Istnieją różne rodzaje siodeł. Dzieli się je ze względu na dyscypliny do których chcemy ich użyć.

1. Siodło ogólnoużytkowe.

Nadaję się ono do skoków, spacerów, polowań jak i nauki jazdy. Podobnie jak i siodło skokowe posiada poduszki kolanowe, lecz są one mniejsze. Siedzisko jest szersze dzięki czemu ciężar jeźdźca rozkłada się na większej powierzchni. Siodła są zwykle wykonane ze skóry, choć istnieją też syntetyczne.

2. Siodło skokowe.

Zamki puślisk umieszczone są z przodu, aby ułatwić jeźdźcowi przyjęcie przedniego dosiadu. Wysokie poduszki kolanowe znajdują się na wysuniętych do przodu przystulicach i tybinkach, a siedzisko zostało zwężone.

3. Siodło ujeżdżeniowe.

Posiada proste tybinki i przystulice wyraźnie dłuższe od tych, które są w siodle ogólnoużytkowym. Pod tybinkami na przystulicach są umieszczone wałki ułatwiające prawidłowe ułożenie nóg jeźdźca. Przystuły są długie, przystosowane do zapięcia ujeżdżeniowego popręgu. Zamki puślisk umieszczone są bardziej z tyłu, w porównaniu z siodłem uniwersalnym tak by puśliska zwisały przez środek tybinek.

4. Siodło wyścigowe

Jednym z priorytetów jest mała waga. Najlżejsze używane w gonitwach płaskich, zwane 'klepką'', waży niespełna 200 g. Tego typu siodła mają płaskie siedziska nieprzystosowane do siedzenia. Tybinki są ustawione maksymalnie do przodu, dopasowane zostały w ten sposób do bardzo krótkich puślisk. Oryginalnie siodła wyścigowe posiadały drewniane terlice, lecz ostatnio wykonuje się je z żywicy poliestrowej. Te do gonitw płotowych są solidniejsze i cięższe.

5. Siodło boczne (damskie)

Siedzisko jest płaskie, a po jego lewej stronie znajdują się dwa wyprofilowane oparcia dla nóg. Górne jest na wysokości przedniego łęku - spoczywa lewe udo. Zabezpiecza to jeźdźca przed upadkiem w trakcie skoku lub szarpnięcia. Siodło boczne musi być dopasowywane do konia. Nie może być skręcone, gdyż powstaje niebezpieczeństwo uszkodzenia końskiego kręgosłupa.

6. Siodło typu ' Western '
Siedzisko jest bardzo szerokie i ukształtowane w ten sposób, by stworzyć komfortowe warunki dla jeźdźca. Siodło to jest bardzo ciężkie, ciężar rozkłada się na dużej powierzchni grzbietu. Puśliska są bardzo szerokie, wyprofilowane, nie obcierają nóg jeźdźca. Strzemiona wykonywane są najczęściej z drewna. Siodła mają także wysoki przedni łęk zakończony kulą, nazywany 'rogiem', który jest bardzo pomocny przy łapaniu bydła na lasso. Siodło mocowane jest na grzbiecie za pomocą dwóch popręgów zwanych cinches. 


WIĄZANIE KONIA:
OGŁOWIE:
WĘDZIDŁO:
  • Rasy koni
Konie Angielskie
Konie anglosaskie, to najcenniejsi przedstawiciele rasy koni, wyróżniający się wyjątkową szybkością. Powstanie tej rasy to efekt skrzyżowania arabów z importu z miejscowymi końmi, do którego doszło na przełomie XVII i XVIII wieku.
Konie Angloarabskie
Konie angloarabskie to rasa pochodzenia angielskiego. Popularnością cieszy się jednak nie tylko w Wielkiej Brytanii, ale także we Francji. Mimo dużej popularności na kontynencie, do dziś jednak nie zatwierdzono jej standardu.
Konie Appaloosa
Konie appaloosa to jeden z najstarszych gatunków konia. Popularność zyskał w Stanach Zjednoczonych, gdzie uważany jest za odmianę konia tarantowego. Za oceanem wyhodowane zostały przez szczep indiański Nez Perce.
Konie Arabskie

Konie czystej krwi arabskiej to najstarsza i bezapelacyjnie najpiękniejsza rasa koni na świecie. Arab wywarł największy wpływ na kształtowanie populacji koni na całym świecie. Przykładem jest m.in. koń pełnej krwi angielskiej, który przewyższa go rozmiarami i szybkością. Ciągle jednak to araba uznaje się za najbardziej wytrwałą i wytrzymałą rasę.
Konie Ardeńskie
Konie ardeńskie to przedstawiciele jednej z najstarszych ras końskich w Europie. Szczególnie popularne są w rejonie Ardenów we Francji i Belgii. W wyniku selekcji z wierzchowca przeznaczonego do lżejszej pracy pociągowej, dziś, znacznie masywniejsze, hodowane są teraz jako zwierzęta rzeźne oraz wykorzystywane w pracach pociągowych.
Konie Bretońskie

Konie bretońskie, jak wskazuje sama nazwa, swój rodowód biorą z europejskiej Bretanii rasy koni. Tamtejsi hodowcy zmagali się z wyhodowaniem odmiennego typu konia już od średniowiecza. Początek bretońskiej rasie dał konik z Gór Czarnych. Efektem krzyżówek były swego czasu aż cztery odmiany tego konia – zaprzęgowe, pociągowe, a nawet wyścigowe.
Konie Dońskie
Konie dońskie to rasa, której początki datuje się na przełom XVIII i XIX wieku. Pochodzą one od stepowych koni, które hodowane były przez plemiona koczownicze. Można powiedzieć, że posiadają cechy wielu ras, m.in. karabachskiej, turkmeńskiej, a także arabów z Persji i mongolskiego nagaja.
Konie Hanowerskie
Konie hanowerskie uważane są za sukces w europejskiej hodowli koni gorącokrwistych. Dziś znane są przede wszystkim ze swoich sukcesów w zawodach jeździeckich, gdzie odgrywają rolę znakomitych skoczków. Sukces tej rasy to efekt wieloletniej starannej selekcji.
Konie Holenderskie
Konie holenderskie zaliczane są za jedną z czołowych ras koni gorącokrwistych. Kilku przedstawicieli tej rasy zasłynęło w dziejach jeździectwa. Warto chociażby wspomnieć o skoczku Calypso, Mariusie czy koniu Dutch Courage. Wszystkie one były efektem starannej selekcji i hodowli.
Konie Holsztyńskie
Konie holsztyńskie wywodzą się od ras używanych w okresie średniowiecza podczas wypraw wojennych. Często myli się je z rasą hanowerską, która jest jednak od nich znacznie cięższa w budowie. Duże zasługi dla rozwoju rasy miał Książę Holsztynu i duńscy monarchowie, którzy nie szczędzili pieniędzy na hodowlę holsztynów.
Konie Huculskie
Konie huculskie, nazywane potocznie hucułami, to popularne konie domowe, cieszące się popularnością dzięki swojej dużej żywotności, sile i odporności. Kiedyś z powodzeniem służyły do dźwigania ładunków nawet w najtrudniejszych warunkach, dziś to znakomita rasa używana często w hipoterapii.
Konie Kłusaki

Konie kłusaki to popularna rasa używana w wyścigach konnych. Kłusaki mają swoją długą historię, a ich popularność rośnie z roku na rok. Na ten typ konia składa się kilka ras kłusaków wyhodowanych w USA, Rosji i Francji.
Konie kuce
Kuce to najmniejsze konie wykazujące cechy koni prymitywnych. Na pierwszy rzut oka wydają się być ociężałe, ale to tylko wrażenie. W rzeczywistości są niezwykle żywe i żwawe. Mimo małego wzrostu potrafią być niegrzeczne, a nawet nieznośne – potrafią ugryźć, a nawet kopnąć. Choć zdarzają się również spokojne osobniki. Przede wszystkim są jednak wytrzymałe, często stosuje się je do jazdy konnej i hipoterapii dzieci. Można je również spotkać w cyrku.
Konie Małopolskie
Konie małopolskie zalicza się do rasy półkrwi angloarabskiej i arabskiej, których hodowla koncentruje się w Małopolsce. Są mniejsze i drobniejsze od koni wielkopolskich. Konie małopolskie wyróżniają się urodą, szlachetną budową. Po swoich przodkach - konikach polskich, odziedziczyły takie cechy jak: płodność, długowieczność oraz odporność na choroby.
Konie Meklemburskie

Konie meklemburskie pochodzą z Niemiec, są używane jako konie wierzchowe, ale dawniej używano je jako konie pociągowe lub do celów wojskowych. Przed zjednoczeniem Niemiec rasa ta była uważana za wschodnioniemiecką wersję konia hanowerskiego. Obie rasy mają te same korzenie i obie krzyżowano z końmi holsztyńskimi, końmi trakeńskimi i końmi pełnej krwi angielskiej.
Konie polskie
Konie polskie to jedna z popularniejszych ras w naszym kraju zaliczana do późnodojrzewających, długowiecznych i niezwykle odpornych zarówno na panujące warunki, jak i choroby. Ich przodkami były tarpany zamieszkujące kiedyś lasy środkowej Europy. Jest on szczególnie ceniony za inteligencję i łagodny charakter.
Konie Reńskie
Konie reńskie to przedstawiciele średnio ciężkich koni spokrewnionych z belgijskim koniem zimnokrwistym. Historia tej rasy rozpoczęła się ponad 100 lat w Nadrenii. Dziś konie te stanowią 2 proc. Populacji wszystkich koni w Niemczech i zaliczane są do grona 4 tamtejszych ras ciężkich.
Konie Śląskie
Konie śląskie, nazywane popularnie ślązakami, to przede wszystkim doskonałe wierzchowce i konie zaprzęgowe. Charakteryzują się wyjątkową siłą, ambicją i elegancją. Ich historia jest długa i sięga XIX wieku. Dziś dzieli się je na dwie grupy - w starym i nowym typie.
Konie Trakeńskie
Konie trakeńskie to kolejni przedstawiciele ras koni gorącokrwistych, a przy tym pod względem anatomii i wyglądu bliski ideału, jeśli chodzi o wzór konia sportowego. Rasa ta ma za sobą długą historię, a jej początki to tereny ówczesnych Prus Wschodnich. Dziś, konie trakeńskie często służą do ulepszania innych ras.
Konie Ukraińskie
Konie ukraińskie to rasa przeznaczona w większości do celów jeździeckich ze względu na swoje wyjątkowe predyspozycje w tej dziedzinie. Rasa ukraińska słynie również z doskonałych wyników w skokach przez przeszkody i ujeżdżeniu. Można powiedzieć, że jest podobny do pełnej krwi anglika, choć jest od niego bardziej spokojny i silniejszy.
Konie Westfalskie
Konie westfalskie to przedstawiciele niemieckiej rasy gorącokrwistych koni domowych, które jak sama nazwa wskazuje, wywodzą się z Westfalii. Powstały z krzyżówki konia trakeńskiego, hanowerskiego i konia pełnej krwi angielskiej. Rasę westfalską można zaliczyć do grona ras osiągających najlepsze wyniki w jeździectwie.
Konie Wielkopolskie
Konie wielkopolskie to rasa powstała na skutek uszlachetnienia miejscowych koni przedstawicielami ras wschodniopruskich i trakeńskich. Duży udział w ich rozwoju miały także konie pełnej krwi. Są często używane w sporcie i rekreacji jeździeckiej. Ostatecznie rasa została ustanowiona w 1965 roku, występują w niej dwie odmiany: poznańska oraz mazurska.
Kreator stron - łatwe tworzenie stron WWW